Leven naar Staatsgelegenheid

Adellijke vrouwen in Gelderland en Overijssel

(1600 – 1850), Epe 2016

 

 

 

 

 

 

  

Adeldom is een sociale constructie uit het verleden, gemaakt door mannen en gemaakt voor mannen. Speciaal het vertoon van virtus, een term die geïnterpreteerd dient te worden als een sterk innerlijk besef van mannelijke autonomie, stond als de begerenswaardigste kwaliteit aangeschreven.

     In heden en verleden werd de vrouwelijke bijdrage aan de voortgang van de adel als onmisbaar erkend, maar hun culturele inbreng in de vormgeving van de adellijke cultuur werd in het gunstigste geval als secundair gekwalificeerd. Toch kan een boek over adellijke vrouwen ondanks zo’n somber vooruitzicht niet direct overbodig worden geacht. Daarbij is het gebrek aan studies reeds een voldoende reden, want de vergeethoek is sinds lang een vertrouwde plaats in de boekstaving van adellijke vrouwen. In de adelsgeschiedenis kregen de vrouwen aanmerkelijk minder aandacht. Al werden er enige bescheiden artikelen met een biografisch karakter gepubliceerd over individuele freules, boeken en artikelen van historici bevestigen dat adelscultuur vanzelfsprekend een mannencultuur is.

       Het uitblijven van geschiedschrijving over adellijke vrouwen is echter toch wel verwonderlijk. Als er over levens van vrouwen uit Overijssel en Gelderland in het verleden ruim materiaal te verzamelen is, is het over freules, baronessen en douairières. Want ook adellijke vrouwen hebben in archieven overvloedig sporen nagelaten, zelfs te veel voor één boek.

       Dit boek beschrijft het leven van de adellijke vrouw van de geboorte tot na de dood. De inhoudsopgave is als volgt:

Versijcticheyt ende soerch: de bekommernis om nageslacht. Zwangerschap en kraambed, Geboorte en dood, Zonen versus dochters.

Fille de qualité: van meisje tot adolescente. Moeder-Minerva, Gouvernante en kostschool, Aristocratische presentatie, Kennis, Kunsten, Religie, Ontspanning.

Ein adelick verblijf hebben: stiften. Stiften en opgeheven kloosters, Kwartieren en toelating, Stiftsleven, Roomse freules in exil.

Allarm, allarm, Vrou Venus trom die gaat: erotiek in hoopvolle jaren . Hormonen en alba amicorum, Hofmakerij: spel en ernst, Liaisons dangereuses, Maagdenroof, Ongehuwde freules.

Sij is schoon, edel ende rijcke: de huwelijkssluiting. Een ebenbürtige huwelijkspartner, Pecunia non olet, Het arrangeren van een huwelijk, Huwelijksvoorwaarden, Verloving, Bruiloft.

De Huwelyks Koets: plicht en affectie in het huwelijk. Erotiek in het huwelijk, Wederzijdse genegenheid, Rumoerige bedgenoten, De douairière, Moeders en zonen.

 Floreren tenminste na het exterieur: representatie consumptie.         Huisdecoratie, Zilver, Porselein, Kleding, Boeken, Equipage, Jacht, Reizen, Vrome giften.

In de schaduw van 't vredig te-Huis: de bestiering achter de voordeur. Huishoudideologie en budget, Dagelijkse besognes, Domestieken, De rentmeester,De hovenier.

Diverteren onder malkanderen: vrouwen, vrienden en sociaal verkeer. Vriendensociabiliteit, Culturele sociabiliteit, Hoofsche welgemanierdheyt           , Caritas, Katholieke sociabiliteit.

Die brosheyt des menschlicken levens: ziekte, sterven en begrafenis   . Kruiden en godsvertrouwen, Zorg, Ars moriendi, Troost en empathie , Met een diep gewond hart, Pompa funebris, Rouwborden en grafmonument.

 

 

Op de omslag een bijdrage van Suzette van Dedem in het album amicorum van haar broer Coenraad Willem van Dedem.

 

 

 

Inhoud: 10 hoofdstukken, annotaties, tabellen, lijst met gedrukte bronnen en secundaire literatuur.

310 pagina’s.

 

Prijs € 22,00

 

Bestellen

 

 

J.C. Streng Woesterweg 5  8162RW  Epe - T 0578 614388 - M jcstreng@planet.nl  - W strenghansenpublicaties.nl